Reykjavík-Rotterdam

Reykjavík-Rotterdam er nýjasta myndin frá Óskari Jónassyni. Hann leikstýrir og skrifar handritið ásamt Arnaldi Indriðasyni. Með helstu hlutverk fara Baltasar Kormákur, Ingvar E. Sigurðsson og Lilja Nótt Þórarinsdóttir svo einhverjir séu nefndir.
Myndin segir frá Kristófer sem er fyrrverandi smyglari sem hefur snúið við blaðinu og vinnur nú fyrir sér og fjölskyldu sinni sem næturvörður. Þau eiga þó varla fyrir salti í grautinn og þegar Skarphéðinn, gamall félagi Kristófers, býður honum að fara einn túr og smygla spíra frá Rotterdam til Reykjavíkur getur Kristófer varla sagt nei. Við fylgjumst með ferð hans til Hollands og til baka sem er vægast sagt viðburðarík og á meðan sjáum við hvernig Skarphéðinn vinnur að því að koma upp um Kristófer á meðan hann reynir að næla í konuna hans.
Þessi mynd kom mér skemmtilega á óvart og ég held að þetta sé ein besta íslenska mynd sem ég hef séð. Að minnsta kosti besta íslenska spennumyndin. Plottið er frábært, handritið er raunverulegt og sannfærandi og myndin er mjög vel leikin. Svo vel leikin að það er ómögulegt að finna einhvern sem stendur upp úr. Allir skila sínum hlutverkum mjög vel.
Það er spes tilfinning að horfa á spennumynd í bíó og sjá fólk aka um sömu göturnar og maður sjálfur gerði fyrr um daginn. Þetta var eitthvað sem ég fann meira fyrir í þessari mynd en flestum öðrum íslenskum myndum. Þessi sterka nálægð við raunveruleikan sem gerir viðfangsefnið ennþá áhugaverðara. Það er eitt það besta við þessa mynd. Hún er raunveruleg. Þetta er eitthvað sem gæti verið að gerast akkurat núna í næstu götu. Spennandi.
Það var gaman að sjá Baltasar Kormák fyrir framan myndavélina á nýjan leik enda frábær leikari þar á ferð. Uppáhalds persónan mín í þessari mynd var þó skítlegi handrukkarinn sem Jóhannes Haukur Jóhannesson leikur af stakri snilld. Það var líka fyndi að sjá Ólaf sem leikstýrði Herranótt í fyrra í hlutverki gaursins á vídeóleigunni.
Reykjavík-Rotterdam er á heildina litið bara helvíti góð mynd. Hversu margar íslenskar myndir bjóða upp á skotbardaga við sérsveitarmenn og stolið Pollock málverk notað sem yfirbreiðslu? Ekki margar, en þessi gerir það og svo miklu meira.
Það var gaman á fá Óskar Jónasson í heimsókn. Hann er að mínu mati einn af okkar allra bestu á þessu sviði og hefur verið það síðan meistaraverkið Sódóma Reykjavík kom út árið 1992. Það var sérstaklega áhugavert að heyra hann tala um hvernig það var að skjóta í Rotterdam og hvernig allt er miklu beinskiptara þar. Það er líka gaman að vita hversu ótrúlega mikið ferli það er að gera mynd af þessari stærðargráðu. Handritið var skrifað 2001 en myndin kemur ekki út fyrr en 2008. Ótrúlegt hvað það að finna fjármagn fyrir þessum herlegheitum er stór partur af þessu. Hann talaði líka um hvernig það er að vinna í sjónvarpi og hvernig allt gerist miklu hraðra þar. Ég tel mig hafa lært slatta á þessari heimsókn og get því með góðri samvisku sagt að ég sé bara ansi sáttur. Góð mynd, góð heimsókn, þetta er allt saman voða gott.

RIFF: Long Weekend

Long Weekend er áströlsk hryllingsmynd frá árinu 1978. Leikstjóri er Colin Eggleston og handritið er eftir Everett De Roche. Með aðalhlutverkin fara John Hargreaves og Briony Behets.
Myndin er eitt helsta dæmið um Ozploitation stefnuna sem kom fram á sjónarsviðið í Ástralíu árið 1971 þegar farið var að framleiða myndir með “R” stimplinum. Ozploitation var stærst á áttunda og níunda áratugnum og einkenndist af “low budget” myndum sem sýndu meira ofbeldi og meiri nekt en áður hafði þekkst. Önnur dæmi um þessa stefnu í kvikmyndagerð eru t.d. Mad Max-myndirnar, Razorback og Crocodile Dundee. Á undanförnum árum hefur ozploitation fengið nokkurs konar uppreisn æru með myndum eins og Undead, Wolf Creek og Rogue. Einnig er von á endurgerð á Long Weekend og er handritið skrifað af De Roche en Eggleston lést árið 2002.
Long Weekend segir frá hjónunum Peter og Marciu sem eru ekki beinlínis náin og í raun á barmi skilnaðar. Þau fara saman í frí á afskekktri strönd og brátt fara undarlegir atburðir að gerast. Hjónin fara illa með náttúruna alla ferðina og á endanum snýst náttúran gegn þeim. Alls kyns dýr, allt frá pokarottum til arnar, ráðast á þau og svo virðist sem skógurinn sé hreinlega að reyna að gera út af við þau. Þeirra helsti kvalari er þó dýr sem virðist vera að ráðast á Peter í sjónum. Þau halda að það sé hákarl og skjóta það. Skrýmslið reynist vera sækýr. Síðan fer hræið að færast nær þegar þau eru ekki að fylgjast með og á endanum missa þau bæði stjórn á sér og allt fer til fjandans.
Eftir því sem sagan líður fær áhorfandinn líka að komast að ýmsu um kalið samband hjónanna, eins til dæmis að Marcia hafi farið í fósureyðingu, en það hefur ekki sérlega mikið gildi fyrir söguna.
Ég var ekkert sérstaklega hrifinn af þessari mynd. Það er lagt upp með áhugaverða pælingu en útfærslan heppnast ekkert allt of vel. Aðalpersónurnar eru leiðindafólk sem maður hefur enga samúð með og pokarottur eru bara ekkert skerí, hvað þá sækýr. Söguþráðurinn er langdreginn og síðustu tuttugu mínúturnar eru meira og minna án tals. Ég veit ekki með aðra sem sátu í bíósalnum þetta kvöld en ég eyddi stórum parti af myndinni hreinlega í að bíð eftir að aðalpersónurnar dræpust.
Mín niðurstaða er að þessi mynd er ekkert sérstaklega ógnvekjandi, ekkert sérstaklega skemmtileg og ekkert sérstaklega áhugaverð eða m.ö.o. ekkert sérstök. Má ég þá frekar biðja um Mad Max.

RIFF: I've Loved You So Long

Þegar ég fór að heiman þetta kvöld hafði ég í hyggju að sjá myndina Heavy Metal in Baghdad en lenti í því að sá sem var á undan mér í röðinni við miðasöluna keypti síðasta miðann. Ég stóð því eins og illa gerður hlutur fyrir framan stelpuna á bakvið glerið og endaði á því að kaupa miða á fyrsta titilinn sem ég sá. Það var myndin I’ve Loved You So Long eða Il y a longtemps que je t’aime. Í stað þess að fara með félagsskap á heimildamynd um írakska þungarokkara var ég lentur einn á hádramatísku frönsku fjölskyldudrama. Það tók mig dálitla stund að aðlagast breyttum aðstæðum en þegar upp var staðið sá ég ekkert eftir skiptunum.
I’ve Loved You So Long er mynd eftir Philippe Claudel sem er betur þekktur sem rithöfundur og handritshöfundur og er þetta frumraun hans sem leikstjóri. Aðalhlutverkið leikur enska leikkonan Kristen Scott Thomas sem hefur leikið í myndum á borð við: Four Weddings and a Funeral, Mission: Impossible og Gosford Park. Persónan hennar er hálf ensk og hálf frönsk en hún talar reiprennandi frönsku og hefur oftar en einu sinni talað fyrir sjálfa sig í frönskum talsetningum á myndum sínum. Með önnur helstu hlutverk fara Elsa Zylberstein, Serge Hasanavicius og Laurent Grévill svo einhverjir séu nefndir.
Myndin fjallar um Juliette sem hefur verið látin laus úr fangelsi eftir að hafa setið inni í fimmtán ár. Henni er óvænt tekið opnum örmum af yngri systur sinni, Léu, sem tekur hana inn á heimili sitt og undir sinn verndarvæng. Fyrst um sinn er Juliette lokuð og kuldaleg gagnvart heiminum í kringum sig en með hjálp systur sinnar og fjölskyldu hennar og vina opnar hún sig og kemur hægt og bítandi út úr skelinni.
Áhorfandinn fær ekki strax að vita hvers vegna Juliette sat inni en brátt kemur í ljós að hún var dæmd fyrir að myrða ungan son sinn. Rauði þráðurinn í myndinni er því spurningin: af hverju? Hvernig gat þessi kona sem er svo góð við systurdætur sínar myrt barn? Það veldur síðan eðlilega ýmiss konar erfiðleikum í samskiptum fjölskyldumeðlimanna.
Ég var nokkuð hrifinn af þessari mynd. Hún er vel skrifuð, geysilega vel leikin og heldur manni föngnum frá upphafi til enda. Þetta er vissulega dramatísk saga en verður þó aldrei að einhverju grátbólgnu poppkornsdrama. Til þess er handritið of gott. Atburðir sögunnar eru meira að segja oft grátbroslegir og koma þá til ýmsar áhugaverðar aukapersónur eins og mállaus tengdafaðir Léu og hinn undarlegi skilorðsfulltrúi sem Juliette vingast við.
Ég er kannski ekki týpan sem fíla franskt drama í ræmur svona dags daglega en ég var þó, þegar upp var staðið, bara ansi sáttur með að hafa álpast inn á þessa mynd. Það er alltaf gaman að horfa á kvikmynd sem maður veit ekkert um en kemur manni síðan á óvart. I’ve Loved You So Long er fínast mynd og það er óhætt að mæla með henni fyrir þann sem hefur ekkert á móti því að fá kalda gusu af mannlegum tilfinningum í andlitið til að hrista af sér kreppuslenið.

TOPP 10

Nú er loksins komið að því. Hinn margumtalaði topp 10-listi lítur dagsins ljós. Eftir að hafa setið yfir þessu dálitla stund rann upp fyrir mér að ég gæti ekki með nokkru móti búið til fullkominn lista þar sem það eru allt of margar myndir sem ég elska. Ég ákvað því að búa til einfaldan lista yfir þær myndir sem mér datt í hug og það er listinn sem hér birtist. Hann er kannski ekki alveg fullkominn en hann er nokkuð nálægt því.

10.
Into the Wild (2007)

Leikstjóri: Sean Penn
Aðalleikarar: Emile Hirsch, William Hurt, Hal Holbrook, Vince Vaughn o.fl.
Ég sá þessa mynd nýlega og ég get með sanni sagt að fáar myndir haf komið mér jafn mikið á óvart. Þetta er einstaklega áhrifarík mynd, vel leikin, frábær myndataka og geðveik tónlist. Ein af bestu myndum síðast árs.

Sýnishorn!

9.
28 days later (2002)

Leikstjóri: Danny Boyle
Aðalleikarar: Cillian Murphy, Naomie Harris, Christopher Eccleston.
Ég varð að setja eina zombie-mynd á listann. Þetta er flott mynd. Ein af þessum myndum sem ná að gera þetta fráleita zombie konsept trúanlegt. Ég er ekki mikill hryllingsmyndamaður en þessi er awesome.

Sýnishorn!

8.
Resevoir Dogs (1992)

Leikstjóri: Quentin Tarantino
Aðalleikarar: Harvey Keitel, Tim Roth, Michael Madsen, Steve Buscemi o.fl.
Ég er mikill Tarantino maður og þessi er því ómissandi. Frábær mynd. Það eru fáar sem komast með tærnar þar sem þessi hefur hælana hvað varðar vel skrifuð samtöl. Plottið er líka mjög gott og þetta stjörnulið leikara skemmir ekki fyrir.

Sýnishorn!

7.
The Boondock Saints (1999)

Leikstjóri: Troy Duffy
Aðalleikarar: Sean Patrick Flanery, Norman Reedus, Willem Dafoe.
Kúl mynd. Írskir harðjaxlar í hæsta gæðaflokki. Þetta er ein mesta strákamynd sem ég veit um enda er ekki eitt einasta alvöru kvenhlutverk í myndinni. Dálítið ýkt á köflum en það er bara betra.

Sýnishorn!

6.
Die Hard (1988)

Leikstjóri: John McTiernan
Aðalleikarar: Bruce Willis, Bonnie Bedelia, Alan Rickman.
Besta hasarmynd allra tíma. Ég get horft endalaust á þessa mynd án þess að verða leiður á henni. Bruce Willis er ógleymanlegur sem hinn ofurmannlegi John McClane og Alan Rickman stendur fyrir sínu sem gamli góði vondi kallinn. Snilldarmynd.

Sýnishorn!

5.
Lock, Stock and Two Smoking Barrels (1998)

Leikstjóri: Guy Ritchie
Aðalleikarar: Jason Flemyng, Dexter Fletcher, Jason Statham, Vinnie Jones o.fl.
Bresk smákrimmamynd af bestu gerð. Ofbeldi og töffaraskapur í bland við frábæran húmor og massíft plott. Svo ekki sé minnst á Vinnie Jones sem er auðvitað ekkert annað en meistari.

Sýnishorn!

4.
Fear & Loathing in Las Vegas (1998)

Leikstjóri: Terry Gilliam
Aðalleikarar: Johnny Depp, Benicio Del Toro, Tobey Maguire, Christina Ricci o.fl.
Monty Python kempan Gilliam fer með okkur á sveitt sýrutripp í eyðimörkinni. Algjör snilld. Súrrealísk rússíbanaferð. Þeir Depp og Del Toro eru mjög sannfærandi og vímuatriðin eru listilega vel útfærð. Áhugaverð og skemmtileg mynd.

Sýnishorn!

3.
Kill Bill I & II (2003-2004)

Leikstjóri: Quentin Tarantino
Aðalleikarar: Uma Thurman, Lucy Liu, David Carradine, Daryl Hannah o.fl.
Þessi magnaði tvíleikur er auðvitað ekkert annað en konfekt fyrir augu og eyru. Allt lúkkið á myndunum er einstaklega töff og tónlistin er tær snilld. Söguþraðurinn er líka mjög góður. Ég fíla svona ýkt hefndarplott.

Sýnishorn!

2.
Pulp Fiction (1994)

Leikstjóri: Quentin Tarantino
Aðalleikarar: John Travolta, Samuel L. Jackson, Bruce Willis, Uma Thurman o.fl.
Ekkert annað en meistaraverk. Að mínu mati eitt besta handrit allra tíma, frábær leikur, einstaklega vel skrifuð samtöl og góð tónlist. Þessi mynd hefur allt til að bera sem minn smekkur krefst. Epík.

Sýnishorn!

1.
Sin City (2005)

Leikstjórar: Frank Miller & Robert Rodriguez
Aðalleikarar: Bruce Willis, Clive Owen, Mickey Rourke, Jessica Alba o.fl.
Þegar ég fer í bíó vil ég ekki sjá heiminn eins og hann er. Ég fer í bíó til að upplifa eitthvað nýtt. Ég vil sjá annan heim en minn eigin og það er einmitt það sem þessi mynd bíður upp á. Það er bara eitt orð sem lýsir þessari mynd vel. Kúl. Virkilega kúl. Þeir sem segja að þessi mynd sé ýkt eða innihaldslaus geta átt sig. Sin City er ofursvöl og ég fíla hana í ræmur.

Sýnishorn!

Myndir sem komust ekki á listann eða ég gleymdi meðan ég var að skrifa hann:
Oldboy, Fargo, Godfather, Scarface, Lord of the Rings, Death Proof, Dawn of the Dead, Hot Fuzz, The Dark Knight, Goodfellas, Desperado, Natural Born Killers, Snatch, Children of Men, Back to the Future, Lady Vengeance o.fl o.fl.

American Psycho

American Psycho er mynd frá árinu 2000. Leikstjóri er Mary Harron en hún skrifar einnig handritið ásamt Bret Easton Ellis en hann skrifaði bókina sem myndin er byggð á. Christian Bale fer með aðalhlutverkið en aðrir leikarar eru t.d. Chloë Sevigny, Reese Witherspoon, Willem Dafoe og Jared Leto svo einhverjir séu nefndir. Mary Harron hefur aðallega leikstýrt sjónvarpsþáttum á borð við Six Feet Under og Big Love á undanförnum árum og ég held að það sé óhætt að segja að American Psycho sé hennar frægasta mynd. Aðrar myndir eftir hana eru t.d. I Shot Andy Warhol og The Notorious Bettie Page.
American Psycho segir frá Patrick Bateman sem er 26 ára aðstoðarframkvæmdastjóri á Wall Street. Á daginn sinnir hann vinnu sinni, stundar líkamsrækt og borðar og skemmtir sér með öðru ungu, ríku fólki. En á nóttunni myrðir hann fólk. Bateman er sálarlaust skrímsli sem hatar heiminn í kringum sig og er rekinn áfram af efnishyggjunni einni saman. Hann verður sífellt geðveikari eftir því sem líður á myndina þar til hann hreinlega missir tökin á veruleikanum.
Þessari mynd er haldið uppi af aðalpersónunni sem Cristian Bale leikur af stakri snilld. Aðrar persónur eru eins og hluti af leikmyndinni þar sem hin eiginlega atburðarás er það sem á sér stað í huga Batemans. Ég hafði mjög gaman af þessari mynd. Hún var að mínu mati góð útfærsla á góðu handriti. Ég mæli eindregið með þessari mynd en þó ekki fyrir viðkvæma enda fékk hún R-stimpilinn í Bandaríkjunum fyrir gróft ofbeldi, kynlíf, eiturlyfjanotkun og málfar. Geri aðrir betur.

Til að gefa tóninn:

IT'S HIP TO BE SQUARE

Sveitabrúðkaup

Ég hafði ekkert gífurlega miklar væntingar þegar ég fór að sjá Sveitabrúðkaup. Mér fannst hún ekki hljóma neitt sérstaklega spennandi og þar að auki hafði ég heyrt að hún væri ekkert spes. En þessi mynd kom mér skemmtilega á óvart. Hún státar kannski ekki af bitastæðasta söguþræði sem sést hefur á filmu en það kemur ekki að sök því þessi mynd snýst miklu meira um persónurnar en atburðarásina. Henni er haldið uppi af frábærri frammistöðu leikhópsins sem stóð sig svo vel að ég get í raun ekki í fljótu bragði sagt að neinn karakter hafi verið áhugaverðari eða betur túlkaður en annar. Uppáhalds persónan mín var samt klárlega amman.
Það sem er samt merkilegast við þessa mynd er samt auðvitað hvernig hún er unnin. Margar senur teknar upp í einu án þess að leikararnir viti hvað er að gerast í öðrum senum en þeirra. Öllum persónum gefið leyndarmál sem engin annar mátti vita. Það var til dæmis algjör snilld að enginn vissi að sálfræðingurinn í hópnum var ekki sálfræðingur heldur sagnfræðingur og eftir að maður vissi það þá sá maður hversu mikinn stjörnuleik Víkingur sýnir í þessari mynd. Atburðarásin spunnin á staðnum. T.d. þegar Ólafur Darri hendir Gísla Erni í ána í slagsmálunum. Allt tekið upp á þrjár myndavélar sem áttu einfaldlega að fanga allt sem var að gerast. Það hefur örugglega verið vesen að passa að tökumennirnir yrðu ekki fyrir hver öðrum. Eitt af því sem mér fannst merkilegast var að öll myndin var tekin upp á sjö dögum. Ég vissi ekki að það væri hægt að taka upp kvikmynd í fullri lengd á svo skömmum tíma.
Heimsókn Valdísar var mjög upplýsandi og skemmtileg, enda ekki á hverjum degi sem maður nemur við fótskör einhvers sem hefur unnið BAFTA-verðlaunin og unnið með mönnum á borð við Gus Van Sant og Lars von Trier. Það var gaman að heyra hana tala um samskipti klippara og leikstjóra og það hvernig það er að vinna tveggja tíma mynd úr 600 klukkustundum af efni. Mér fannst ég læra meira í þessum tíma en í tíu íslensku-tímum.
Sveitabrúðkaup er mjög fín mynd en ekkert meira en það. Hún er vel leikin og skemmtilega gerð en er samt ekkert meistaraverk. Þetta er ein af þessum myndum sem er gaman að horfa á en skilja kannski ekki mikið eftir sig.

Maraþonmynd

Þegar við komum fyrst saman til að taka upp þessa blessuðu mynd vorum við öll frekar hugmyndasnauð fyrst um sinn og það þurfti því heilmikið brainstorm áður en við gátum hafist handa. Nokkrar misgáfulegar og misframkvæmanlegar hugmyndir litu dagsins ljós áður en við sættumst loksins á eina. Tökurnar fóru fram heima hjá Breka. Það kom ágætlega út enda held ég að það hafi verið myndrænasta íbúðin sem var í boði. Hópurinn vann nokkuð vel saman og við beittum frekar fast mótaðri verkaskiptingu sem gerði það að verkum að allt gekk að mestu leyti snuðrulaust fyrir sig. Breki sá um að taka upp, Anna var á bómunni og ég og Íris gerðum okkar besta til að líta ekki út eins og hálfvitar. Við plönuðum fátt fyrirfram heldur sömdum atburðarásina jafn óðum. Það sem við vildum ná fram var að koma með einhverja áhugaverða fléttu, reyna að snúa aðstæðum sem virðast fullkomlega eðlilegar við fyrstu sýn upp í eitthvað brenglað. Ég veit ekki hversu vel okkur tókst til. Ég var ánægður með sumt en það var margt sem hefði getað verið betra. Endirinn var sennilega helst til snubbóttur og það voru nokkur skot sem heppnuðust ekki alveg nógu vel. T.d. skotið þar sem brauðið skýst upp úr ristinni en það varð eiginlega að engu af einhverjum ástæðum. Á heildina litið var ég þó nokkuð sáttur með útkomuna og tel mig hafa lært eitt og annað á þessu ferli. Til þess er leikurinn gerður, ekki satt?